Ảnh và con người

Mỹ thuật trên xe jeepney: Những câu chuyện trên đường phố

Khi chụp ảnh trên đường phố của Vùng đô thị Manila (Metro Manila), bạn sẽ khó lòng để lọt khỏi tầm mắt biểu tượng văn hóa nổi bật nhất Philippines — những chiếc xe jeepney. Những chiếc xe chở khách kêu to và có màu sắc sặc sỡ này bắt đầu xuất hiện từ những năm 1940. Kể từ đó, jeepney đã trở thành một phần cuộc sống của người dân Philippines thường và còn được tặng danh hiệu “Ông vua đường phố Metro Manila”.

A row of jeepneys trundling down the road is a common sight in Manila.​

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/11, 135 mm, 1/160 giây, ISO 200

Trên thực tế, đi lại bằng xe jeepney không phải là cách di chuyển thoải mái nhất. Xe mở cửa sổ và không dùng điều hòa, khách ngồi trên xe sẽ phải tiếp xúc với cái nóng và khói bụi của thành phố. Nhưng với giá cước cơ bản chỉ 8,00 PHP (0,16 USD), đây có lẽ là phương tiện giao thông có giá rẻ nhất ở đất nước này.

A gaily painted jeepney packed with passengers. The peeling paint on the roof shows the hard use to which it has been put.​

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/5.6, 135 mm, 1/640 giây, ISO 2000

Ngoài mục đích sử dụng mà ai cũng biết, xe jeepney còn trở thành triển lãm di động cho một hình thức nghệ thuật tinh hoa của Philippines. Mỹ thuật vinyl trên xe jeepney khiến cho những con phố vốn đã đầy màu sắc của Manila thêm phần sống động với những tấm bạt vẽ có bốn bánh. Vinyl là vật liệu được ưu tiên sử dụng trong thiết kế mỹ thuật trên xe jeepney vì dễ cắt, dễ dán, đủ bền để chống chọi với điều kiện khắc nghiệt mà xe jeepney phải tiếp xúc hàng ngày, đồng thời có rất nhiều màu.

Khi đứng trên một góc phố Manila đông đúc, bạn vẫn có thể nhìn thấy những chiếc jeepney được trang trí nổi bật chạy qua, mỗi chiếc xe mang trên mình một bức tranh với những sắc màu độc đáo, mỗi sắc màu lại mang một câu chuyện từ đường phố đang chờ có người kể lại.

Có chiếc xe phần đầu trang trí rất sặc sỡ nhưng phần thân màu trơn. Chiếc khác thì phủ kín một màu xanh dương — có lẽ là màu yêu thích của tài xế. Trong chớp mắt, lại có một chiếc jeepney khác đi qua, thân phủ sơn vàng với những chi tiết minh họa một lễ hội. Thêm một chiếc nữa, chiếc này mang hình một ati-atihan đeo mặt nạ, tay nâng tượng Santo Niño.

Hình ảnh Santo Niño, Trái tim Chúa Jesus và Mẹ Mary cũng như Thánh Gia là những hình ảnh thường được các tài xế xe jeepney yêu cầu trang trí cho xe. Trong cộng đồng người theo đạo Cơ Đốc chiếm phần lớn ở Philippines, trang trí xe jeepney bằng những hình ảnh này được coi là một hình thức cầu nguyện cho mọi chuyến xe được ban phước lành.

This jeepney looks like it has been very well-maintained, with gleaming bright paint and shiny, untarnished chrome arches over its rear wheel. With the jeepney full, one daring passenger chose to ride hanging out the back door.​

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/4.5, 19,0 mm, 1/800 giây, ISO 100

Vài chiếc jeepney có dòng chữ “Katas ng Saudi”, nghĩa là “Nguồn gốc Saudi” – nghĩa là chiếc xe được mua bằng tiền lương mà người chủ xe kiếm được khi làm việc tại Ả Rập Saudi. Một số xe được vẽ hình những nhân vật truyện tranh được nhiều người yêu thích như Dragon Ball Z, Thủy thủ Mặt Trăng, Yu Yu Hakusho, hay thậm chí cả Pokemon, thường vì tài xế là người hâm mộ truyện tranh cuồng nhiệt.

This jeepney driver looks to be a comic fan, as he has decorated his jeepney with an image of X-Men’s Wolverine.​

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/5, 35 mm, 1/500 giây, ISO 160

Tiếc thay, có vẻ phòng trưng bày kiệt tác rộng khắp thành phố, những cửa sổ đầy màu sắc mở ra cuộc sống của những người tài xế jeepney này sẽ không thể trường tồn với sự thay đổi của thời thế và những biến động của nền kinh tế.

A close-up of a jeepney’s route hand-printed on the side of the vehicle.​

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/10, 18 mm, 1/250 giây, ISO 400

Ernesto Rivera là một tài xế xe jeepney, đồng thời cũng là một nhân chứng đã tận mắt nhìn thấy sự suy tàn của mỹ thuật trên xe jeepney. Anh nói với chúng tôi: “Bây giờ xe jeepney mới đắt lắm, nhiều người chỉ có thể mua lại xe cũ. Phần lớn chi phí dùng để bảo trì xe, để chiếc jeepney luôn chạy trong tình trạng tốt, chứ không thể đầu tư nhiều cho trang trí”.

“Hành khách cần đi xe nên chúng tôi chở họ đi. Họ đi xe jeepney không phải vì xe trang trí đẹp” - anh nói thêm.

Khi được hỏi về chi phí trang trí hình cho xe jeepney, Mang Ernesto ước tính khoảng “20.000,00 đến 25.000,00 PHP” – với số tiền như thế, anh muốn sử dụng để bảo trì xe hơn là trang trí. “Ít nhất, làm như vậy cũng đảm bảo được sự an toàn cho hành khách, đó mới là điều quan trọng.”

Sự ưu tiên vào những gì là thực tế của các tài xế đã góp phần lớn dẫn đến sự suy tàn của mỹ thuật trên xe jeepney.

Nhưng mong muốn được thể hiện cá tính và sức sáng tạo bẩm sinh của người Philippines mạnh mẽ hơn các tác động kinh tế. Chúng ta vẫn thấy những chiếc jeepney gắn biển báo nhiều màu trên kính chắn gió và ghi tuyến xe chạy bằng chữ tạo hình đẹp mắt ở hai bên thân xe. Sau này, có lẽ cách thức thể hiện khéo léo bằng hình ảnh thể hiện cá tính riêng của mỗi tài xế này sẽ phát triển thành một hình thức nghệ thuật ghi dấu trong lịch sử của xe jeepney. Cũng có thể người ta sẽ tìm ra một cách khác để những người tài xế xe jeepney thể hiện cá tính mà không tốn quá nhiều chi phí.

Nghệ thuật và sự sáng tạo sẽ tìm ra cách. Còn chúng tôi thì nóng lòng muốn biết những chiếc jeepney ở Manila sẽ đi tiếp đến đâu.

A jeepney taking in the sights of the city while stopped at the traffic lights. The Terminator 2 design on his jeepney marks him as a fan of the long-running movie franchise.

EOS 800D, ống kính EF-S 18-135 mm f/3.5-5.6 IS STM, f/5, 50 mm, 1/500 giây, ISO 200

Ghi chú của người chụp: Mỹ thuật trên xe jeepney

Ở Manila, số xe jeepney được trang trí sặc sỡ đang ngày càng hiếm. Nếu bạn muốn tự mình chụp ảnh những chiếc xe này, bạn cần kiên nhẫn và phản ứng nhanh. Hãy đứng ở một ngã tư đông đúc chờ một chiếc xe nhiều màu sắc xen lẫn những chiếc khác có màu sắc đơn giản hơn.

Nếu ngại chụp ảnh ban ngày khi trời nóng, chụp thành phố vào ban đêm cũng có thể cho hình ảnh rất đẹp. Khi một chiếc jeepney bật đèn trang trí, sự tương tác giữa những sắc màu sống động, ánh sáng và bóng tối mang đến khung cảnh rất ngoạn mục.

Khả năng cao là chủ thể sẽ trong trạng thái chuyển động, vì vậy bạn nên sử dụng chân máy để chụp ảnh không rung và sắc nét hơn. Trên thực tế, vì chụp ảnh ngoài trời, bạn hãy mang theo mọi thứ cần thiết để có thể sử dụng đúng thiết bị vào đúng thời điểm.


Nhận cập nhật mới nhất về tin tức nhiếp ảnh, mẹo và thủ thuật.

Hãy là một phần của cộng đồng SNAPSHOT.

Đăng ký ngay!

Các lời bình

Viết một Lời Bình Luận

 

Đăng nhập để bình luận

BẠN ĐÃ BỊ ĐĂNG XUẤT KHỎI TÀI KHOẢN CỦA MÌNH

Một email với một liên kết kích hoạt đã được gửi đến email đăng ký SNAPSHOT của bạn.

Sau khi bấm đường liên kết, bạn sẽ có thể đăng nhập với chi tiết đăng nhập hiện có của mình.

Xin cám ơn sự hỗ trợ liên tục của bạn với tư cách một thành viên của Cộng Đồng CANON và SNAPSHOT. Chúng tôi sẽ làm hết sức mình để tiếp tục cung cấp cho bạn nội dung hấp dẫn và có ý nghĩa hơn để giúp bạn trong nỗ lực hàng ngày của bạn nhằm biến mình thành nhiếp ảnh gia giỏi nhất!

CHO PHÉP TIẾP TỤC

CANON ID của bạn sẽ được HÒA LẪN với SNAPSHOT ID của bạn.

Một liên kết kích hoạt sẽ được gửi đến email của bạn.

Hãy nhập lại mật khẩu của bạn để cho phép chúng tôi tiếp tục.

Gõ mật khẩu của bạn

Bằng cách bấm vào đây, bạn đồng ý trộn mã số CANON với mã số SNAPSHOT. Việc đồng ý điều này phải chịu các ĐIỀU KHOẢN & ĐIỀU KIỆN CANON VÀ SNAPSHOT. TERMS & CONDITIONS.