ภาพและคน

หัวโขนไทย: ศิลปะอมตะ

'เราไม่มีวันทิ้งหัวโขน ยิ่งมีอายุมาก ก็ยิ่งมีค่ามากขึ้น’ ล่ามของเราแปลคำตอบสำหรับคำถามของเราเกี่ยวกับการกำจัดหัวโขนที่ชำรุดเสียหาย

A mask of a monkey character in the Thai Khon dance, characterised by its open mouth with bared fangs.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.0, 9.92mm, 1/60 วิ, ISO125

เราใช้คุณสมบัติ 'การเพิ่มความคมชัด’ ของกล้องและรูปแบบภาพ 'Fine Detail' เพื่อถ่ายภาพที่สดใสซึ่งจับรายละเอียดทั้งหมดของหัวโขนนี้ โบเก้ ที่นุ่มนวลทำให้ฉากหลังเบลอเพื่อโฟกัสที่หัวโขนหลัก

เรากำลังพูดคุยกับครูประทีป รอดภัย ซึ่งเป็นหนึ่งในบุคคลที่สำคัญที่สุดของประเทศไทยในการทำหัวโขนสำหรับนักแสดงรำโขนไทย และจากสิ่งที่เขาบอกเรา กำไรไม่ได้เป็นเพียงเหตุผลเดียวที่ยังเก็บรักษาหัวโขนไว้

รูปแบบของศิลปะทั้งหมด – การตีความของ รามเกียรติ์ สุดมหากาพย์ถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในประเทศไทย จากเครื่องแต่งกายและหัวโขนไปสู่การแสดง ทุกด้านมีพิธีกรรมและพิธีการมากมาย

A row of Thai Khon masks at various stages of completion.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.2, 8.80mm, 1/320 วิ, ISO800

ภาพนี้ภาพเดียวครอบคลุมการเดินทางที่ยาวนานจากกระดาษอัดรูปทรงกระบอกไปจนเป็นหัวโขนที่เสร็จสิ้นสวยงาม ความสลัวของสตูดิโอทำให้ภาพนี้ดูน่าสนใจ เราต้องลองหลายครั้งก่อนที่จะได้ภาพนี้ซึ่งบางครั้งก็เกิดขึ้นอย่างน้อยเนื่องมาจากโชค

ตัวอย่างเช่น ก่อนที่จะเริ่มฝึกหัด ผู้ผลิตหัวโขนอย่าง ครูประทีปต้องปรึกษากับพราหมณ์และเข้าพิธีกรรมเพื่อรับอนุญาตจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อน มีความเชื่อว่าหากเขาไม่ทำ เขาอาจจะกลายเป็นบ้า เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ครูของเขาจะแนะนำเครื่องมือพื้นฐานสำหรับความถนัดของเขา เช่น แปรงสำหรับวาดภาพ แม่พิมพ์หินทรายเพื่อสร้างเครื่องประดับหน้ากากขนาดเล็ก และเครื่องมือในการเจาะหลุมตาในหัวโขน

Prateep Rodpai sitting by a window in his Bangkok studio, with a partially completed mask and all his tools.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/1.8, 8.80mm, 1/500 วิ, ISO400

ภาพถ่ายงานที่อยู่ระหว่างทำของกระบวนการทำหัวโขน - มีหัวโขนที่เสร็จไปบางส่วนและเครื่องมือทั้งหมดของศิลปินวางอยู่บนโต๊ะทำงานขนาดเล็กในสตูดิโอในกรุงเทพของเขา

หลังเวที พิธีการก่อนแสดงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับ นักแสดงโขน เพื่อขอพรในการแสดงตัวละครในตำนานของพวกเขา และการขอขมากับตัวละครดังกล่าวที่อาจล่วงเกิน

แม้หัวโขนจะชำรุดเสียหาย (แต่ไม่เคยทิ้ง) แต่ยังมีพิธีกรรมเกี่ยวข้อง เว้นเสียแต่ว่าเขาทำหัวโขนด้วยตนเอง ครูประทีปต้องได้รับอนุญาตก่อนที่จะทำการซ่อมแซมหัวโขนที่มีใบหน้าที่เป็นพระเจ้าหรือฤาษี

The brushes used in painting Thai Khon masks on Prateep Rodpai’s small work table.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.8, 22.67mm, 1/80 วิ, ISO400

ภาพถ่ายใกล้เครื่องมือของศิลปินนี้แสดงแปรงที่ชำรุดและคราบสีที่สะท้อนถึงการใช้งานอย่างต่อเนื่องและเป็นเวลานาน

ด้วยความเคารพอย่างลึกซึ้งต่องานศิลปะ ทำให้เกิดความต่อต้านที่รุนแรงต่อความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลง

หัวโขนของครูประทีปเกือบจะเหมือนกับหัวโขนที่ทำขึ้นเมื่อกว่า 100 ปีที่แล้ว เมื่อการรำโขนเป็นรูปแบบศิลปะของชนชั้นสูงที่แสดงเฉพาะในพระราชวังเท่านั้น เขามีคู่มือพร้อมคำแนะนำอย่างละเอียดเกี่ยวกับการทำหัวโขนหลายร้อยแบบในการแสดงโขน ซึ่งเขาต้องทำตาม

A golden mask of a giant character, characterised by its large fangs.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.2, 8.80mm, 1/10 วิ, ISO500

เราปรับ เลนส์ เพื่อโฟกัสที่หัวโขนที่เป็นตัวละครยักษ์นี้ในการแสดงโขนโดยมีรูปร่างคล้ายเขี้ยว ฉากหลังที่เบลอทำให้รายละเอียดของหัวโขนชัดเจนขึ้น

การยึดมั่นอย่างเคร่งครัดกับประเพณีนี้จะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงรูปแบบของหัวโขนได้ เมื่อเราขอ ครูประทีปปฏิเสธแม้แต่ที่จะพิจารณาการทำหัวโขนที่เป็นตัวละครอื่นที่ไม่ได้อธิบายไว้ในคู่มือของเขา

Prateep Rodpai talking about his craft with one of his masks slightly out of focus in the foreground.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.0, 10.58mm, 1/200 วิ, ISO125

ในโหมดถ่ายภาพบุคคล กล้องเลือก รูรับแสง ที่กว้างและภาพชัดตื้นเพื่อให้วัตถุที่ต้องการอยู่ในโฟกัสขณะที่ให้ฉากหลังเบลอและในกรณีนี้ เบื้องหน้าก็เช่นกัน

ถึงแม้ว่างานศิลปะนี้จะมีผู้ดูแลที่อุทิศตน แต่ก็ไม่ได้เป็นอุตสาหกรรมที่เฟื่องฟู ความพยายามของรัฐบาลไทยเพื่อให้รู้จักและนิยมหัวโขนไทยไปทั่วโลก แต่ปริมาณคำสั่งซื้อโดยรวมก็ยังคงต่ำ เนื่องจากตลาดไม่ใหญ่นัก ผู้เชี่ยวชาญอย่างครูประทีปจึงปกป้องความรู้เหล่านี้อย่างดีที่สุด จะสอนเฉพาะกับญาติสนิทเท่านั้น

A golden Thai Khon mask showing a hermit character.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/2.2, 12.76mm, 1/320 วิ, ISO800

เราเลือก ฟิลเตอร์สร้างสรรค์ ‘ซุปเปอร์วิวิด’ เพื่อจับทุกรายละเอียดและสีหน้าที่ทำให้หัวโขนฤาษีนี้มีชีวิต

ซึ่งอาจส่งผลต่อการรับรู้การมีอยู่ของครูโขนค่อย ๆ หายไป แต่ตามที่ครูประทีปกล่าว จะไม่มีปัญหาการขาดแคลนบุคลากรรุ่นเยาว์ในการทำหัวโขนที่จะถูกฝึกหัดเพื่อทำในสิ่งที่เขาทำ พวกเขาไม่มีโอกาสมากมายที่จะใช้ทักษะเนื่องจากมีปริมาณคำสั่งซื้อหัวโขนที่ต่ำมาก

ดังนั้นบางทีเราไม่จำเป็นต้องกังวลเกี่ยวกับ 'การสูญพันธุ์' ของคนที่มีทักษะในการทำหัวโขน

Prateep Rodpai poses with one of the many masks in his studio.

PowerShot G7X Mark II, เลนส์ 8.8-36.8mm, f/1.8, 8.80mm, 1/40 วิ, ISO800

ศิลปินที่ภาคภูมิใจล้อมรอบด้วยผลงานชิ้นเอกของเขา นี่ไม่ใช่หัวโขนทั้งหมดที่เขามีอยู่ในสต็อก แน่นอนว่าเขามีสตูดิโอหลักที่ใหญ่กว่ามากในบ้านเกิดของเขา ซึ่งห่างจากกรุงเทพประมาณ 100 กม.

นี่ไม่ใช่เรื่องแฟชั่นสมัยนิยมที่เกิดขึ้นมา ได้รับความนิยมและหายไปอย่างรวดเร็ว แต่เป็นสัญลักษณ์ที่เป็นเอกลักษณ์ของประเทศไทยและเป็นรูปแบบศิลปะเฉพาะตัวที่มีขนาดเล็กมานานหลายศตวรรษ ปัจจุบันมีคนที่กระตือรือร้นทุ่มเทในการรักษาไว้อย่างที่เคยเป็นมาและเป็นที่ชื่นชมจากทั่วทุกมุมโลก

แม้ว่าเราไม่สามารถช่วยอะไรได้แต่การมองโลกในแง่ดีของครูประทีป รอดภัยที่ว่าศิลปะไทยนี้ ที่มีตัวละครที่เป็นพระเจ้าที่มีใบหน้าที่น่ารักจากงานฝีมือ และจะไม่มีการทิ้งหัวโขน นั่นหมายความว่าบางสิ่งที่จะมีชีวิตอยู่ตลอดไป


รับข่าวสารล่าสุดเกี่ยวกับข่าวการถ่ายรูปเคล็ดลับและเทคนิคการถ่ายภาพ

เป็นส่วนหนึ่งของชุมชน SNAPSHOT

สมัครตอนนี้เลย!

PowerShot G7X Mark II



FIND OUT MORE

ความเห็น

เขียนความเห็น

 

ลงชื่อเข้าระบบเพื่อออกความเห็น

You have been logged off from your account.

อีเมล์พร้อมลิงก็เปิดใช้งานถูกส่งไปที่อีเมล์ SNAPSHOT ที่คุณลงทะเบียนไว้

หลังกจาคลิกที่ลิงก์นี้ คุณจะสามารถลงชื่อเข้าใช้งานด้วยรายละเอียดที่มีอยู่แล้ว

Thank you for your continued support as a member of the CANON and SNAPSHOT Community. We will do our best to continue provide you with more exciting and meaningful content to help you in your everyday quest to bring out the best photographer within you!

Permission to continue

Your CANON ID will be MERGED with your SNAPSHOT ID.

An activation link will be sent to your email.

Please re-enter your password to give us permission to continue.

Type your password

By clicking this, you agree to merge your CANON ID to SNAPSHOT ID. Agreeing to this is subject to CANON AND SNAPSHOT’S TERMS & CONDITIONS.