เคล็บลับการถ่ายภาพ

[บทที่ 3] เรียนรู้เกี่ยวกับรูรับแสง

"รูรับแสง" นั้นเกี่ยวข้องกับม่านเล็กๆ ที่เรียงตัวกันอยู่ภายในเลนส์ แม้ขนาดจะเล็ก แต่รูรับแสงมีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อการถ่ายทอดผ่านภาพถ่าย (เรื่องโดย: Ryosuke Takahashi)

กลไกการทำงานและผลที่เกิดจากรูรับแสง

ควบคุมปริมาณแสงที่เข้าสู่กล้องและควบคุมความเบลอของแบ็คกราวด์

รูรับแสงซึ่งอยู่ภายในเลนส์นี้ เป็นส่วนประกอบสำคัญที่ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณแสงที่กระทบเซนเซอร์ภาพตามความกว้างแคบของช่องรูรับแสง เมื่อรูรับแสงเปิดกว้าง ปริมาณแสงจะเข้าไปได้มาก และเมื่อรูรับแสงถูกปรับแคบลง ความปริมาณแสงก็ลดลงตาม ระดับการเปิดปิดของรูรับแสงเรียกว่า “ค่ารูรับแสง” และความสัมพันธ์ระหว่างค่ารูรับแสงกับการเคลื่อนตัวของม่านรูรับแสงเป็นไปตามภาพประกอบด้านล่าง

นอกจากจะทำหน้าที่เหมือนวาล์วควบคุมแสงแล้ว รูรับแสงยังสามารถใช้เพื่อปรับขนาดพื้นที่ของระยะโฟกัสด้วย เวลาที่รูรับแสงเปิดกว้าง โฟร์กราวด์และแบ็คกราวด์จะแยกส่วนกัน ทำให้สิ่งที่อยู่ในระยะโฟร์กราวด์คมชัดและสิ่งที่อยู่ในระยะแบ็คกราวด์เบลอ กลับกัน เมื่อรูรับแสงแคบ สิ่งที่อยู่ในระยะโฟร์กราวด์และแบ็คกราวด์จะอยู่ในช่วงโฟกัสทั้งหมด พื้นที่ที่อยู่ในโฟกัสนี้ เรียกว่า “ระยะชัดของภาพ”

รูรับแสงกว้าง

เมื่อคุณถ่ายภาพด้วยรูรับแสงที่เปิดกว้างเต็มที่ พื่นที่ที่จะเข้ามาในโฟกัสจะแคบลง และแบ็คกราวด์จะเบลอมาก

Aperture-priority AE (f/1.8, 1/1000 วินาที)

ความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดรูรับแสงและค่ารูรับแสง

ค่า f เป็นค่าระบุขนาดการเปิดปิดของม่านรูรับแสง ยิ่งรูรับแสงแคบลง ตัวเลขค่า f จะสูงขึ้น การปรับช่องรูรับแสงนี้จะเรียกว่า “เปิดรูรับแสงกว้างขึ้น” หรือ “ลดขนาดรูรับแสงแคบลง”

รูรับแสงแคบ

เมื่อถ่ายภาพด้วยรูรับแสงแคบ ผลภาพจะคมชัดโดยที่ระยะโฟร์กราวด์และแบ็คกราวด์อยู่ในโฟกัสทั้งหมด

Aperture-priority AE (f/11, 1/320 วินาที)

ระวังที่จะไม่ลดขนาดรูรับแสงมากจนเกินไป

พึงระลึกว่า คุณภาพของภาพถ่ายอาจถูกลดทอนลงหากใช้รูรับแสงไม่ถูกต้อง เมื่อคุณลดขนาดรูรับแสงมากเกินไปจะเกิดการ “กระจายแสง” ทำให้เกิดแสงสะท้อนที่ผิดปกติรอบๆ ม่านรูรับแสง นี่เป็นเพราะทางผ่านให้แสงผ่านเข้ามาแคบเกินไป ปกติแล้ว ค่ารูรับแสงที่ f/8 ถึง f/11 ย่อมเพียงพอต่อการใช้งานแม้คุณจะต้องการถ่ายภาพที่คมชัดและมีพื้นที่ในโฟกัสกว้าง เช่น ในภาพถ่ายทิวทัศน์

เมื่อวางกล้องมั่นคงแล้ว ผมถ่ายภาพหลายช็อตจากตำแหน่งเดียวกันโดยเปลี่ยนเฉพาะค่ารูรับแสง ภาพถ่ายสองภาพทางขวามือนี้เป็นภาพขยายของส่วนที่อยู่ในกรอบสีแดง ซึ่งคุณเองก็บอกได้ว่าภาพที่ถ่ายด้วยค่า f/8 ดูคมชัดกว่าภาพที่ถ่ายด้วยค่า f/22

ที่ f/8.0

ที่ f/22

รูรับแสงกว้างสุดของเลนส์มีความหมายอย่างไร?

รูรับแสงกว้างสุดของเลนส์สักตัวหนึ่งเป็นค่าฟังก์ชั่นผกผันของเส้นผ่าศูนย์กลางที่ใช้งานจริงของเลนส์นั้นๆ ซึ่งแบ่งตามทางยาวโฟกัส โดยทั่วไป ค่านี้ใช้เพื่อบอกระดับความสว่างเมื่อรูรับแสงเปิดกว้างสุด ยิ่งจำนวนค่าน้อยลง ประสิทธิภาพการถ่ายในที่แสงน้อยก็มากขึ้น นอกจากนี้ ค่ารูรับแสงกว้างสุดอาจเปลี่ยนไปตามทางยาวโฟกัสของเลนส์ซูมบางรุ่น

หากรูรับแสงกว้างสุดของเลนส์มีค่า f/3.5 บนตัวเลนส์ก็จะระบุไว้ว่า “1:3.5″ หากบนเลนส์ซูมระบุไว้ว่า “1:3.5-5.6″ หมายความว่า รูรับแสงกว้างสุดของเลนส์มีค่า f/3.5 ที่สุดระยะมุมกว้าง และ f/5.6 ที่สุดระยะเทเลโฟโต้

เกร็ดน่ารู้ – พื้นที่ในโฟกัสเปลี่ยนไปตามค่ารูรับแสง

f/2.8

f/4.0

f/5.6

f/8.0

f/11

f/16

f/22

ในตัวอย่างนี้ ผมจับโฟกัสที่โคมไฟและถ่ายภาพหลายภาพด้วยค่ารูรับแสงหลายระดับ ตามที่เห็นในภาพ เมื่อตัวเลขค่ารูรับแสงสูงขึ้น พื้นที่ในระยะโฟกัสก็กว้างขึ้น และเอฟเฟ็กต์โบเก้ในระยะแบ็คกราวด์ก็ลดลง พื้นที่ในโฟกัสเช่นนี้เรียกกันว่า “ระยะชัดของภาพ” เราจะอธิบายถึงภาพที่มีพื้นที่ในโฟกัสกว้างว่าเป็นภาพที่มีความ “ชัดลึก” ขณะที่ภาพที่พื้นที่ในโฟกัสน้อยนั้นเป็นภาพที่มีความ “ชัดตื้น”

Ryosuke Takahashi

เกิดที่จังหวัดไอชิเมื่อปี 1960 Takahashi เริ่มทำงานอิสระในปี 1987 หลังจากทำงานในสตูดิโอภาพโฆษณาและสำนักพิมพ์ และเนื่องจากรับถ่ายภาพให้กับนิตยสารชื่อดัง เขาจึงได้เดินทางจากที่อยู่ประจำ คือ ญี่ปุ่นและจีน ไปยังสถานที่ต่างๆ ทั่วโลก และเขาก็เป็นสมาชิกคนหนึ่งของ Japan Professional Photographers Society (JPS) ด้วย

ความเห็น

เขียนความเห็น

 

ลงชื่อเข้าระบบเพื่อออกความเห็น

Comments (2)

Có một chút sai chính tả trong bài ở đoạn đầu: "... làm cho đối tượng ở nền sau trở nên sắc nét và đối tượng ở nền sau bị nhòe đi."

Hi duongvina, Cám ơn bạn đã góp ý. Bạn có thể vui lòng cho chúng tôi biết chính tả của từ nào chưa đúng hay không ạ?

เขียนอธิบายได้ชัดเจนและเข้าใจง่ายมากเลย ขอบคุณมากค่ะ

You have been logged off from your account.

อีเมล์พร้อมลิงก็เปิดใช้งานถูกส่งไปที่อีเมล์ SNAPSHOT ที่คุณลงทะเบียนไว้

หลังกจาคลิกที่ลิงก์นี้ คุณจะสามารถลงชื่อเข้าใช้งานด้วยรายละเอียดที่มีอยู่แล้ว

Thank you for your continued support as a member of the CANON and SNAPSHOT Community. We will do our best to continue provide you with more exciting and meaningful content to help you in your everyday quest to bring out the best photographer within you!

Permission to continue

Your CANON ID will be MERGED with your SNAPSHOT ID.

An activation link will be sent to your email.

Please re-enter your password to give us permission to continue.

Type your password

By clicking this, you agree to merge your CANON ID to SNAPSHOT ID. Agreeing to this is subject to CANON AND SNAPSHOT’S TERMS & CONDITIONS.