เคล็บลับการถ่ายภาพ

สำรวจเลนส์มุมกว้างตอนที่ 1: เอฟเฟ็กต์ภาพที่ได้จากเลนส์มุมกว้าง

เลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์ถือเป็นเลนส์แบบถอดเปลี่ยนได้ที่ฝึกใช้งานได้ยากที่สุดชนิดหนึ่ง นอกจากเลนส์ดังกล่าวสามารถถ่ายภาพในบริเวณที่กว้างกว่าเลนส์มาตรฐานแล้ว ยังมีคุณสมบัติเฉพาะตัวคือทำให้เกิดความบิดเบี้ยวเปอร์สเปคทีฟโดยการขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟเกินจริง ในตอนที่ 1 ของบทความชุดนี้ ผมจะอธิบายลักษณะเฉพาะของเลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์ และวิธีการใช้เลนส์ดังกล่าว  (บรรณาธิการโดย studio9)

EOS 5D Mark III/ EF16-35mm f/2.8L USM/ f13/ 1/80/ ISO 640

 

เลนส์มุมกว้างคืออะไร

สิ่งหนึ่งที่ช่างภาพมักบ่นให้ได้ยินอยู่เสมอคือ ความยากในการใช้งานเลนส์มุมกว้าง

โดยทั่วไปเลนส์มุมกว้างมีทางยาวโฟกัส (แบบ Full Frame) เทียบเท่ากับ 35 มม. หรือน้อยกว่า ส่วนเลนส์มุมกว้างที่มีทางยาวโฟกัสเท่ากับ 24 มม. หรือน้อยกว่าบางครั้งเรียกว่าเลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์ สำหรับกล้อง DSLR ขนาด APS-C เลนส์ที่มีทางยาวโฟกัสที่ประมาณ 24 มม. หรือน้อยกว่าถือว่าเป็นเลนส์มุมกว้าง ในขณะที่เลนส์ที่มีทางยาวโฟกัสที่ 16 มม. หรือน้อยกว่าถือว่าเป็นเลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์

สำหรับผู้ที่มองว่าเลนส์มุมกว้างใช้งานยาก คุณมักได้ยินพวกเขาบอกว่าความยากอยู่ที่การจัดองค์ประกอบภาพ เนื่องจากวัตถุจำนวนมากจะเข้าไปอยู่ในพื้นที่รับภาพได้ อย่างไรก็ดี ผมคิดว่านั่นอาจเป็นเพราะพวกเขานำเลนส์มุมกว้างไปเปรียบเทียบกับเลนส์ที่ถ่ายภาพในบริเวณกว้าง ซึ่งนั่นเป็นเพียงลักษณะสำคัญอย่างหนึ่งของเลนส์มุมกว้างเท่านั้น

คุณสมบัติเด่นที่สำคัญอีกข้อหนึ่งของเลนส์มุมกว้างคือ เอฟเฟ็กต์ความบิดเบี้ยวเปอร์สเปคทีฟที่เป็นแบบฉบับเฉพาะ ซึ่งทำให้ขนาดพื้นที่และระยะห่างระหว่างวัตถุและกล้องปรากฏขึ้นเกินจริง เป็นผลให้วัตถุที่อยู่ใกล้ดูใกล้มากขึ้นและมีขนาดใหญ่ขึ้น และวัตถุที่อยู่ไกลดูมีขนาดเล็กลงและอยู่ห่างมากขึ้น และเมื่อคุณสามารถฝึกฝนใช้งานคุณสมบัติเด่นของการขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟเกินจริงนี้จนชำนาญแล้ว คุณอาจจะรู้สึกทึ่งกับจุดเด่นของเลนส์มุมกว้างนี้ก็เป็นได้

 

สำหรับเลนส์มุมกว้าง เส้นทุกเส้นจะมาบรรจบกันที่จุดใดจุดหนึ่ง

เพื่อให้เข้าใจการขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟเกินจริงได้ดียิ่งขึ้น คุณจำเป็นต้องเรียนรู้เกี่ยวกับมุมมองการถ่ายภาพเสียก่อน อย่างไรก็ดี หากคุณใช้งานเลนส์มุมกว้างเพื่อถ่ายภาพ คุณไม่จำเป็นต้องทำความเข้าใจเกี่ยวกับเลนส์ในรายละเอียดตั้งแต่เริ่มถ่ายภาพก็ได้ แต่สิ่งแรกที่ควรระมัดระวังคือ จุดที่เส้นต่างๆ ในภาพจะมาบรรจบกัน ตัวอย่างเช่น ในภาพด้านล่าง ผมลองถ่ายภาพทางเดินในตัวอาคารธรรมดาๆ ด้วยเลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์ (FL: 16 มม.) คุณจะเห็นได้ว่าเส้นต่างๆ มาบรรจบกันในลักษณะที่ทำให้บริเวณปลายสุดของทางเดินเลือนหายไปในบริเวณกึ่งกลางภาพ

EOS 5D Mark III/ EF16-35mm f/2.8L USM/ f/4.5/ 1/20/ ISO 1600

ขณะที่การมาบรรจบกันของเส้นในลักษณะนี้สามารถเห็นได้เมื่อใช้เลนส์ที่ไม่ใช่มุมกว้าง แต่หากเราใช้เลนส์ที่มีมุมกว้างมากเท่าใด เอฟเฟ็กต์การบรรจบกันนี้ก็จะยิ่งเห็นเด่นชัดขึ้นเท่านั้น ดังนั้น การใช้งานเอฟเฟ็กต์การบรรจบกันจนชำนาญจึงเป็นขั้นตอนแรกในการฝึกฝนใช้งานเลนส์มุมกว้าง

 

กฎ 2 ข้อที่่ช่วยให้ใช้คุณสมบัติเด่นของเลนส์มุมกว้างได้อย่างสะดวกสบาย

เมื่อใช้เลนส์มุมกว้างเส้นต่างๆ จะมาบรรจบกันที่ตรงจุดใด

จุดที่เส้นมาบรรจบกันนี้บางครั้งเรียกว่า "จุดรวมสายตา" ซึ่งเห็นได้ชัดเจนจากภาพทางเดินในอาคาร ซึ่งเส้นต่างๆ มาบรรจบกันที่จุดเดียวบริเวณกึ่งกลางภาพ 

อย่างไรก็ตาม จุดที่เส้นมาบรรจบกัน (หรือจุดรวมสายตา) ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่บริเวณกึ่งกลางภาพเท่านั้น ยังอาจเกิดขึ้นทางด้านซ้ายหรือขวาหรือกระทั่งภายนอกภาพก็ได้ แม้จะเป็นเช่นนั้น ก็ไม่มีความจำเป็นที่คุณจะคิดว่านั่นเป็นเรื่องที่ซับซ้อน เพราะสิ่งที่คุณต้องพิจารณาเมื่อเริ่มถ่ายภาพคือแนวทางสองข้อดังต่อไปนี้เท่านั้น

- เส้นต่างๆ ของตัวแบบวิ่งเข้าหากันจากขอบภาพจนมาบรรจบกัน 
- การบรรจบกันทำให้วัตถุที่อยู่ตรงขอบภาพดูมีขนาดใหญ่ขึ้น ขณะที่วัตถุที่อยู่ตรงกึ่งกลางภาพดูมีขนาดเล็กลง

เราลองมาดูตัวอย่างของแนวทางแต่ละข้อเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับคุณสมบัติเด่นของเลนส์มุมกว้างกัน

 

สัมผัสกับคุณลักษณะเด่นของเลนส์มุมกว้าง

แม้ว่าคุณจะไม่มีเลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์สำหรับใช้งาน ระยะมุมกว้างของเลนส์ซูมมาตรฐานก็เพียงพอที่จะช่วยให้คุณสัมผัสกับคุณสมบัติเด่นของเลนส์มุมกว้างได้ โดยทั่วไป ระยะมุมกว้างของเลนส์ซูมมาตรฐานจะเทียบเท่ากับ 24 ถึง 28 มม. ซึ่งมีมุมกว้างมากพอให้คุณสนุกกับการถ่ายภาพครั้งแรก แน่นอนว่าเอฟเฟ็กต์ความบิดเบี้ยวเปอร์สเปคทีฟที่ 24 มม. และในระยะมุมกว้างอัลตร้าไวด์ที่ 16 มม. จะแตกต่างไปอย่างสิ้นเชิง ดังนั้น หากต้องการใช้ประโยชน์จากคุณสมบัติเด่นของเลนส์มุมกว้างได้มากขึ้น ผมขอแนะนำให้ใช้เลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์นับแต่นี้ไป

 

1. เส้นต่างๆ ของตัวแบบวิ่งเข้าหากันจากขอบภาพจนมาบรรจบกัน

นี่คือสิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องระลึกถึง เมื่อคุณใช้เลนส์มุมกว้าง เส้นต่างๆ ของตัวแบบจะวิ่งเข้าหากันจากขอบของภาพจนมาบรรจบกัน (การบรรจบกันเกิดขึ้นได้กับเลนส์มาตรฐานเช่นกัน แต่ในระดับที่ต่ำกว่า)

 

เส้นต่างๆ วิ่งเข้าหากันจากขอบภาพจนมาบรรจบกัน

เมื่อตัวแบบปรากฏขึ้นจากด้านล่าง

 

เมื่อตัวแบบปรากฏขึ้นจากด้านซ้าย

 

เมื่อตัวแบบปรากฏขึ้นจากมุมภาพ

 

ตัวแบบที่ปรากฏขึ้นจากด้านล่างของภาพจะมาบรรจบกันที่ด้านบน หากปรากฏขึ้นจากด้านซ้าย จะมาบรรจบกันทางด้านขวา ในทำนองเดียวกัน ตัวแบบที่ปรากฏขึ้นจากมุมใดมุมหนึ่งของภาพก็จะไปบรรจบกันที่อีกมุมหนึ่งของภาพ

EOS 5D Mark II/ EF24-105mm f/4L IS USM/ f/8/ 1/800/ ISO 200

หากใช้ภาพนี้เป็นตัวอย่าง เราจะเห็นว่าหอคอยนี้ "ดีดตัว" สูงขึ้นไปจากด้านล่างของภาพ ดังนั้นเส้นจึงไปบรรจบกันที่ด้านบนของภาพ บางคนอาจกำลังคิดว่า "นั่นเห็นได้ชัดอยู่แล้วนี่" แต่โดยปกตินั่นจะไม่ใช่สิ่งที่เราคิดเมื่อมองผ่านช่องมองภาพ แทนที่เมื่อคุณมองตัวแบบผ่านช่องมองภาพจะสังเกตแค่ว่าตัวแบบบรรจบกันหรือไม่ คุณควรคิดถึงวิธีวางตำแหน่งตัวแบบให้อยู่ในจุดที่ต้องการเพื่อทำให้มาบรรจบกันไม่ดีกว่าหรือ

ถัดมา รถไฟที่อยู่ในภาพถ่ายด้านล่างปรากฏขึ้นจากมุมซ้ายของภาพ ดังนั้น เส้นจึงไปบรรจบกันที่มุมขวา

EOS 5D Mark III/ EF16-35mm f/2.8L USM/ f/5.6/ 1/320/ ISO 3200

A: มุมด้านบนและด้านล่างของภาพ (ที่ฝั่งใกล้)
หากคุณถ่ายภาพไปพร้อมกับการนึกถึงองค์ประกอบภาพ คุณควรพึงระลึกไว้ว่าเส้นของวัตถุที่ปรากฏขึ้นจากมุมหนึ่งๆ ของภาพจะไปบรรจบกันที่มุมอีกด้านหนึ่ง

 

2. การบรรจบกันทำให้วัตถุที่อยู่ตรงขอบภาพดูมีขนาดใหญ่ขึ้น ขณะที่วัตถุที่อยู่ตรงกึ่งกลางภาพดูมีขนาดเล็กลง

ผมคิดว่าคนส่วนใหญ่ทราบเกี่ยวกับแนวทางแรกมาแล้วแต่อาจไม่เคยนึกถึงมาก่อน แล้วแนวทางถัดไปล่ะ เมื่อใช้เลนส์มุมกว้าง วัตถุที่อยู่ตรงขอบภาพจะดูมีขนาดใหญ่ขึ้น เนื่องมาจากการขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟเกินจริง ขณะที่วัตถุที่อยู่กึ่งกลางจะไม่ได้รับกระทบดังกล่าว

วัตถุที่อยู่ตรงขอบภาพจะบรรจบเข้าหากันมากขึ้น ขณะที่วัตถุที่อยู่บริเวณกึ่งกลางภาพจะบรรจบเข้าหากันน้อยลง

วัตถุที่อยู่ตรงขอบภาพจะบรรจบเข้าหากันมากขึ้น

 

วัตถุที่อยู่บริเวณกึ่งกลางภาพจะบรรจบเข้าหากันน้อยลง

 

ตัวอย่างเช่น ภาพนี้ถ่ายท่ามกลางตึกสูงระฟ้าที่แมนฮัตตัน เนื่องจากผมถ่ายภาพนี้ขณะมองขึ้นจากบริเวณใกล้เคียง ตึกจึงปรากฏขึ้นจากด้านล่างของภาพ ดังนั้น การมองจากล่างขึ้นบนจะให้เอฟเฟ็กต์การขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟที่เกินจริงอย่างเห็นได้ชัด ภาพนี้จึงเป็นภาพที่บ่งบอกอย่างชัดเจนว่าเป็น "มุมกว้าง!"

EOS 5D Mark III/ EF16-35mm f/2.8L USM/ f/16/ 1/125/ ISO 500

 

ในทางกลับกัน ภาพถัดไปเป็นภาพแมนฮัตตันที่ถ่ายจากระยะไกลเหนือผืนน้ำ แม้ว่าจะเป็นตึกเดียวกันก็ตาม เอฟเฟ็กต์การขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟที่เกินจริงยังไม่เด่นชัดเท่าไหร่นัก เนื่องจากตึกระฟ้าต่างๆ อยู่ใกล้กับบริเวณกึ่งกลางภาพ

อย่างไรก็ดี หากเราพิจารณาให้ละเอียดจะพบว่าทะเลและท้องฟ้าในโฟร์กราวด์จะอยู่ที่ขอบด้านบนและด้านล่างของภาพ และเอฟเฟ็กต์การขยายมุมมองเปอร์สเปคทีฟที่เกินจริงค่อนข้างเห็นได้ชัดพอสมควร

หากเป็นทรรศนะของคนที่มีความรู้ความเข้าใจดีเกี่ยวกับมุมมองการถ่ายภาพ นี่ดูเหมือนจะเป็นแนวทางที่เต็มไปด้วยข้อยกเว้นต่างๆ อย่างไรก็ดี หากในช่วงเวลานี้คุณสามารถจัดองค์ประกอบภาพพร้อมกับทำความเข้าใจถึงแนวทางสองข้อนี้เป็นอย่างดี คุณจะไม่มีอะไรต้องกลัวเกี่ยวกับคุณสมบัติเด่นของเลนส์มุมกว้างอีกต่อไป

เลนส์ที่ผมใช้ถ่ายภาพนี้คือ EF16-35mm f/2.8L II USM ผมรักเลนส์ตัวนี้เนื่องจากให้ลำแสงสวยงามจากดวงอาทิตย์หรือแสงไฟตามถนนในภาพทิวทัศน์ยามค่ำคืนเมื่อผมใช้รูรับแสงที่แคบลง และเนื่องจากเลนส์ชนิดนี้จะสว่างแม้ขณะใช้ค่ารูรับแสงกว้างสุด ดังนั้นจึงสามารถใช้เพื่อถ่ายภาพดวงดาวได้อีกด้วย

 



 

หากคุณกำลังใช้กล้องแบบ APS-C อยู่ ผมขอแนะนำให้เลือกใช้เลนส์ EF-S มุมรับภาพปกติของกล้อง APS-C จะเทียบเท่ากับ 1.6 เท่าของมุมรับภาพของทางยาวโฟกัสที่ระบุไว้บนเลนส์ ดังนั้น สำหรับระยะมุมกว้างที่มีทางยาวโฟกัสที่ 10 มม. จะมีมุมรับภาพปกติเท่ากับ 16 มม.

 



 

 

studio9

เว็บไซต์ด้านการถ่ายภาพของญี่ปุ่นที่เริ่มต้นเมื่อปี 2011 ด้วยสโลแกนว่า "ให้การถ่ายภาพใกล้ตัวคุณยิ่งขึ้น" เว็บไซต์นี้นำเสนอเนื้อหาที่เป็นประโยชน์กับทุกคนที่ชอบการถ่ายภาพ นอกจากเนื้อหาบนเว็บไซต์แล้ว studio9 ยังมีการจัดสัมมนาและเวิร์กช็อปอีกด้วย

http://photo-studio9.com/

 

ความเห็น

เขียนความเห็น

 

ลงชื่อเข้าระบบเพื่อออกความเห็น

You have been logged off from your account.

อีเมล์พร้อมลิงก็เปิดใช้งานถูกส่งไปที่อีเมล์ SNAPSHOT ที่คุณลงทะเบียนไว้

หลังกจาคลิกที่ลิงก์นี้ คุณจะสามารถลงชื่อเข้าใช้งานด้วยรายละเอียดที่มีอยู่แล้ว

Thank you for your continued support as a member of the CANON and SNAPSHOT Community. We will do our best to continue provide you with more exciting and meaningful content to help you in your everyday quest to bring out the best photographer within you!

Permission to continue

Your CANON ID will be MERGED with your SNAPSHOT ID.

An activation link will be sent to your email.

Please re-enter your password to give us permission to continue.

Type your password

By clicking this, you agree to merge your CANON ID to SNAPSHOT ID. Agreeing to this is subject to CANON AND SNAPSHOT’S TERMS & CONDITIONS.